Omega-3 khác DHA như thế nào? Điều mẹ bầu cần biết

Omega-3 và DHA là hai khái niệm thường xuất hiện trên bao bì vitamin hoặc sản phẩm bổ sung dành cho phụ nữ mang thai. Vì cách gọi khá giống nhau, nhiều mẹ cho rằng Omega-3 và DHA là cùng một chất. Tuy nhiên, đây là hai khái niệm khác nhau.

Hiểu đơn giản, Omega-3 là tên gọi chung của một nhóm acid béo, còn DHA là một loại acid béo thuộc nhóm Omega-3. Vì vậy, khi sản phẩm ghi có Omega-3, mẹ cần đọc kỹ thành phần để biết sản phẩm đó chứa DHA, EPA, ALA hay sự kết hợp của nhiều loại.

Việc hiểu rõ thành phần giúp mẹ lựa chọn thực phẩm và sản phẩm bổ sung phù hợp hơn, đồng thời tránh tình trạng chỉ nhìn vào tổng lượng dầu cá nhưng không biết mình thực sự đang nhận được bao nhiêu DHA.

Omega-3 là gì?

Omega-3 là một nhóm acid béo không bão hòa đa có trong thực phẩm và một số sản phẩm bổ sung. Ba loại Omega-3 được nghiên cứu và nhắc đến nhiều nhất gồm:

• ALA – Alpha-linolenic acid
• EPA – Eicosapentaenoic acid
• DHA – Docosahexaenoic acid

ALA được xem là acid béo thiết yếu vì cơ thể không thể tự sản xuất đủ mà phải lấy từ chế độ ăn. EPA và DHA là các Omega-3 chuỗi dài, thường có nhiều trong cá, hải sản, dầu cá và một số sản phẩm có nguồn gốc từ tảo.

Như vậy, Omega-3 không phải là tên của một dưỡng chất duy nhất. Đây là tên của cả một nhóm, trong đó mỗi loại có nguồn thực phẩm và vai trò sinh học khác nhau.

DHA là gì?

DHA là một acid béo Omega-3 chuỗi dài. DHA hiện diện với hàm lượng cao trong não và võng mạc, đồng thời tham gia cấu tạo màng tế bào. Trong thai kỳ, DHA thường được quan tâm vì lượng DHA tích lũy tại não và võng mạc của thai tăng nhanh, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ ba.

Tuy nhiên, khi truyền thông về DHA, không nên hiểu rằng chỉ cần bổ sung nhiều DHA thì trẻ sẽ chắc chắn thông minh hoặc có thị lực vượt trội. Sức khỏe và sự phát triển của thai còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như dinh dưỡng tổng thể, tuổi thai, sức khỏe của mẹ, di truyền và quá trình chăm sóc sau sinh.

DHA là một dưỡng chất cần thiết, nhưng việc sử dụng cần đặt trong tổng thể chế độ ăn và kế hoạch theo dõi thai kỳ.

Omega-3 khác DHA như thế nào?

Sự khác nhau có thể hiểu qua ba điểm chính:

Omega-3 là một nhóm, DHA là một thành phần

Omega-3 bao gồm ALA, EPA, DHA và một số loại khác. DHA chỉ là một thành viên trong nhóm này.

Có thể hình dung Omega-3 giống như tên một “gia đình”, còn DHA là một thành viên thuộc gia đình đó.

Nguồn thực phẩm không hoàn toàn giống nhau

ALA chủ yếu có trong thực vật như hạt lanh, hạt óc chó, đậu nành và dầu hạt cải. EPA và DHA thường có nhiều trong cá và hải sản, đặc biệt là các loại cá béo.

Cơ thể có thể chuyển ALA thành EPA rồi tiếp tục chuyển thành DHA, nhưng tỷ lệ chuyển đổi này khá hạn chế. Theo NIH, mức chuyển đổi được ghi nhận thường dưới 15%. Vì vậy, ăn thực phẩm có EPA và DHA trực tiếp là cách thực tế hơn để tăng hai acid béo này trong cơ thể.

Hàm lượng ghi trên sản phẩm có thể khác nhau

Một viên bổ sung ghi “1.000 mg dầu cá” không có nghĩa viên đó chứa 1.000 mg DHA.

Tổng lượng dầu cá có thể bao gồm DHA, EPA và nhiều thành phần chất béo khác. Khi xem nhãn sản phẩm, mẹ nên kiểm tra riêng:

• Hàm lượng DHA trong mỗi viên.
• Hàm lượng EPA trong mỗi viên.
• Số viên cần dùng mỗi ngày.
• Thành phần có bị trùng với vitamin tổng hợp đang sử dụng hay không.

Đây là lý do không nên chỉ so sánh sản phẩm dựa trên con số tổng lượng dầu cá được in lớn ở mặt trước bao bì.

Vai trò của EPA và ALA là gì?

Ngoài DHA, EPA và ALA cũng là những thành phần cần được phân biệt.

EPA là Omega-3 chuỗi dài, thường đi cùng DHA trong cá và dầu cá. EPA tham gia vào quá trình tạo ra các chất trung gian sinh học của cơ thể.

ALA là Omega-3 có nguồn gốc chủ yếu từ thực vật. Đây là acid béo thiết yếu và là lựa chọn quan trọng trong chế độ ăn, đặc biệt với người ăn chay hoặc ít sử dụng thực phẩm từ cá.

Tuy nhiên, do cơ thể chuyển ALA thành DHA với tỷ lệ hạn chế, những mẹ bầu không ăn cá hoặc hải sản nên trao đổi với bác sĩ về chế độ ăn và khả năng sử dụng DHA từ tảo thay vì tự bổ sung ngẫu nhiên.

Mẹ bầu nên bổ sung Omega-3 từ đâu?

Nguồn Omega-3 nên được ưu tiên đầu tiên là chế độ ăn đa dạng. Cá và hải sản không chỉ cung cấp DHA và EPA mà còn chứa protein, vitamin D, i-ốt, sắt, choline và nhiều dưỡng chất khác.

FDA và ACOG khuyến nghị người mang thai ăn khoảng 8–12 ounce hải sản mỗi tuần, tương đương khoảng 2–3 khẩu phần, đồng thời ưu tiên các loại có hàm lượng thủy ngân thấp.

Một số lựa chọn ít thủy ngân được FDA liệt kê gồm:

• Cá hồi
• Cá mòi
• Cá trích
• Cá cơm
• Cá rô phi
• Cá tuyết
• Tôm
• Hàu
• Cá hồi nước ngọt

Mẹ nên ăn đa dạng các loại cá, chế biến chín kỹ và tránh những loại nằm trong nhóm có hàm lượng thủy ngân cao theo khuyến cáo tại nơi sinh sống.

Mẹ bầu có bắt buộc uống viên DHA không?

Không thể kết luận rằng mọi mẹ bầu đều bắt buộc phải uống cùng một loại hoặc cùng một liều DHA.

Nhu cầu sử dụng viên bổ sung phụ thuộc vào:

• Khẩu phần cá và hải sản mỗi tuần.
• Chế độ ăn chay hay ăn mặn.
• Thành phần của vitamin tổng hợp đang sử dụng.
• Tình trạng sức khỏe và kết quả thăm khám.
• Chỉ định riêng của bác sĩ.

Các hướng dẫn chuyên môn có thể đưa ra mức bổ sung tham khảo khác nhau. Một số nhóm chuyên gia khuyến nghị phụ nữ trong độ tuổi sinh sản sử dụng khoảng 250 mg DHA và EPA mỗi ngày từ thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung, đồng thời bổ sung thêm DHA trong thai kỳ. Tuy nhiên, liều cụ thể cần được cá nhân hóa thay vì tự áp dụng cho mọi trường hợp.

Sản phẩm bổ sung có thể hữu ích với người ít ăn hải sản, ăn chay hoặc có khẩu phần chưa đáp ứng đủ. Điều đó không có nghĩa sử dụng liều càng cao càng tốt.

Những lưu ý khi lựa chọn sản phẩm Omega-3 hoặc DHA

Khi chọn sản phẩm, mẹ nên:

• Xem rõ lượng DHA và EPA trên mỗi liều dùng.
• Kiểm tra sản phẩm vitamin tổng hợp hiện tại có DHA hay chưa.
• Lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, nhà sản xuất và hướng dẫn sử dụng rõ ràng.
• Không tự tăng số viên vì muốn bổ sung nhanh hơn.
• Thông báo cho bác sĩ về tất cả thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng.
• Trao đổi với bác sĩ nếu có dị ứng cá, bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc thường xuyên.

Omega-3 có thể tương tác với một số loại thuốc. Vì vậy, người đang điều trị bệnh không nên tự bổ sung liều cao mà chưa được nhân viên y tế tư vấn.

Kết luận

Omega-3 và DHA không phải là hai tên gọi hoàn toàn giống nhau. Omega-3 là một nhóm acid béo gồm ALA, EPA và DHA; trong đó DHA là một thành phần thuộc nhóm Omega-3.

Mẹ bầu nên ưu tiên chế độ ăn đa dạng, lựa chọn cá và hải sản ít thủy ngân, đồng thời đọc kỹ hàm lượng DHA và EPA khi mua sản phẩm. Không nên chỉ nhìn tổng lượng dầu cá hoặc tự sử dụng liều cao theo quảng cáo.

Việc có cần uống thêm DHA hay không nên được đánh giá dựa trên khẩu phần ăn, sản phẩm đang sử dụng và tình trạng cụ thể của từng mẹ.

Phòng khám Sản Phụ khoa Bầu Xinh
Địa chỉ: Quận 5, TP.HCM
Hotline/Zalo: 0789.855.866

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và tư vấn trực tiếp với bác sĩ.