Viêm phụ khoa tái đi tái lại có đáng lo không?
Không ít phụ nữ gặp tình trạng vừa điều trị viêm phụ khoa xong, các biểu hiện ngứa, rát, khí hư bất thường hoặc có mùi khó chịu đã nhanh chóng quay trở lại. Một số người tự mua lại đơn thuốc cũ, đổi dung dịch vệ sinh hoặc dùng các phương pháp truyền miệng nhưng tình trạng vẫn không cải thiện.
Viêm phụ khoa là cách gọi chung cho nhiều tình trạng khác nhau tại âm hộ, âm đạo và cơ quan sinh dục nữ. Các nguyên nhân thường gặp có thể liên quan đến nấm men, mất cân bằng hệ vi khuẩn âm đạo, trùng roi, kích ứng hóa chất, thay đổi nội tiết hoặc một số bệnh lây truyền qua đường tình dục. Những nguyên nhân này có thể tạo ra biểu hiện tương đối giống nhau, vì vậy chỉ dựa vào triệu chứng để tự điều trị thường khó xác định chính xác vấn đề.
Việc tái phát nhiều lần không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt mà còn ảnh hưởng đến tâm lý, đời sống vợ chồng và chất lượng cuộc sống. Muốn kiểm soát tình trạng hiệu quả, điều quan trọng là tìm đúng nguyên nhân thay vì chỉ xử lý triệu chứng tạm thời.
1. Điều trị khi chưa xác định đúng nguyên nhân
Ngứa vùng kín, khí hư nhiều, đau rát hoặc có mùi là những biểu hiện thường gặp, nhưng không phải lúc nào cũng do cùng một tác nhân.
Ví dụ, nhiễm nấm âm đạo có thể gây ngứa, đau rát và khí hư bất thường. Tuy nhiên, các triệu chứng này không đặc hiệu, nghĩa là chúng cũng có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng phụ khoa khác. CDC khuyến cáo việc đánh giá và thực hiện xét nghiệm phù hợp có thể giúp xác định nguyên nhân gây triệu chứng âm đạo ở phần lớn trường hợp.
Khi tự mua thuốc theo triệu chứng hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ, người bệnh có nguy cơ dùng thuốc không phù hợp. Thuốc trị nấm sẽ không giải quyết được tình trạng do vi khuẩn, trùng roi hoặc kích ứng. Ngược lại, việc sử dụng thuốc không cần thiết còn có thể làm môi trường âm đạo tiếp tục mất cân bằng.
Vì vậy, nếu triệu chứng xuất hiện lần đầu, kéo dài hoặc thường xuyên tái phát, phụ nữ nên thăm khám để bác sĩ đánh giá trực tiếp và chỉ định xét nghiệm khi cần.
2. Ngưng thuốc sớm hoặc sử dụng không đúng hướng dẫn
Một nguyên nhân phổ biến khác là ngưng thuốc ngay khi thấy triệu chứng giảm. Khi đó, tác nhân gây bệnh có thể chưa được kiểm soát hoàn toàn, khiến tình trạng dễ quay trở lại sau một thời gian ngắn.
Ngoài ra, hiệu quả điều trị có thể bị ảnh hưởng nếu người bệnh:
- Quên liều hoặc dùng thuốc không đúng thời gian.
- Tự giảm liều vì lo ngại tác dụng phụ.
- Đổi sang thuốc khác khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ.
- Dùng thêm nhiều sản phẩm vệ sinh hoặc thuốc đặt không rõ thành phần.
- Tiếp tục sử dụng đơn thuốc cũ dù nguyên nhân lần này có thể khác.
CDC lưu ý thuốc điều trị nấm cần được sử dụng đúng hướng dẫn và đủ thời gian. Khi triệu chứng không cải thiện, trở nặng hoặc quay lại sau điều trị, người bệnh cần được đánh giá lại thay vì tiếp tục tự dùng thuốc.
3. Vệ sinh vùng kín chưa đúng cách
Nhiều phụ nữ cho rằng vệ sinh càng kỹ, dùng dung dịch càng thơm hoặc thụt rửa càng sâu thì vùng kín càng sạch. Thực tế, âm đạo có cơ chế tự làm sạch và duy trì một hệ vi sinh tự nhiên.
Thụt rửa sâu, sử dụng xà phòng có tính tẩy mạnh, dung dịch tạo mùi hoặc sản phẩm khử mùi có thể gây kích ứng và làm thay đổi sự cân bằng của vi khuẩn trong âm đạo. Đây là một trong những yếu tố khiến tình trạng khó chịu kéo dài hoặc dễ tái phát. NHS khuyến cáo không thụt rửa bên trong âm đạo và hạn chế các sản phẩm có mùi thơm sử dụng ở vùng kín.
Để chăm sóc vùng kín phù hợp, phụ nữ nên:
- Chỉ vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài bằng nước sạch.
- Lau khô sau khi tắm hoặc đi vệ sinh.
- Ưu tiên đồ lót thoáng, thấm hút tốt.
- Thay đồ sau khi vận động hoặc khi quần áo bị ẩm.
- Không tự ý ngâm rửa bằng lá, muối đậm đặc hay hóa chất.
- Tránh lạm dụng băng vệ sinh hằng ngày khi không cần thiết.
4. Chưa kiểm tra các yếu tố liên quan
Một số trường hợp viêm âm đạo tái phát có thể liên quan đến quan hệ tình dục không bảo vệ, bạn tình mới hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tuy nhiên, không phải mọi loại viêm phụ khoa đều lây qua quan hệ và cũng không phải trường hợp nào bạn tình cũng cần điều trị.
Việc có cần kiểm tra hoặc điều trị cho bạn tình sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể. Vì vậy, người bệnh không nên tự suy đoán mà cần trao đổi trung thực với bác sĩ về triệu chứng, tiền sử quan hệ, biện pháp tránh thai và các lần điều trị trước.
Ngoài ra, việc quan hệ khi niêm mạc vẫn đang kích ứng có thể khiến cảm giác đau rát tăng lên. Trong thời gian điều trị, phụ nữ nên tuân theo hướng dẫn của bác sĩ về sinh hoạt tình dục và các biện pháp bảo vệ phù hợp.
5. Chưa phát hiện yếu tố khiến bệnh dễ tái phát
Tình trạng viêm tái đi tái lại đôi khi không chỉ liên quan đến thuốc mà còn chịu ảnh hưởng bởi những thay đổi bên trong cơ thể.
Một số yếu tố có thể làm môi trường âm đạo thay đổi hoặc khiến nấm phát triển thuận lợi hơn, chẳng hạn như sử dụng kháng sinh, thay đổi nội tiết, mang thai, kiểm soát đường huyết chưa tốt hoặc hệ miễn dịch suy giảm. Với nhiễm nấm âm đạo tái diễn, CDC cho biết một số trường hợp có thể liên quan đến sử dụng kháng sinh thường xuyên, bệnh lý nền hoặc những yếu tố khác cần được bác sĩ đánh giá.
Nếu chỉ điều trị từng đợt mà không tìm hiểu yếu tố thuận lợi, tình trạng có thể tiếp tục lặp lại. Người bệnh nên cung cấp đầy đủ thông tin về thuốc đang dùng, chu kỳ kinh nguyệt, bệnh lý nền và số lần tái phát để bác sĩ có cơ sở lựa chọn hướng xử lý phù hợp.
Khi nào nên đi khám phụ khoa?
Bạn nên chủ động thăm khám khi có một trong những biểu hiện sau:
- Khí hư thay đổi màu sắc, số lượng hoặc có mùi bất thường.
- Ngứa, rát, sưng đỏ vùng kín.
- Đau khi quan hệ hoặc đau khi đi tiểu.
- Triệu chứng không giảm sau khi đã dùng thuốc.
- Vừa điều trị xong nhưng nhanh chóng tái phát.
- Xuất hiện triệu chứng trong thai kỳ.
- Có bạn tình mới hoặc nghi ngờ nguy cơ lây nhiễm.
- Đau bụng dưới, sốt hoặc ra máu bất thường.
Không nên cố chịu đựng hoặc liên tục tự mua thuốc vì điều này có thể làm che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho việc xác định nguyên nhân.
Làm gì để hạn chế viêm phụ khoa tái phát?
Để giảm nguy cơ tái phát, phụ nữ cần dùng thuốc đúng chỉ định, đủ thời gian và tái khám khi được hẹn. Song song đó, hãy duy trì vệ sinh nhẹ nhàng, giữ vùng kín khô thoáng, không thụt rửa sâu và không tự ý sử dụng thuốc đặt hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Quan trọng nhất, mỗi lần xuất hiện triệu chứng chưa chắc đều do cùng một nguyên nhân. Vì vậy, không nên mặc định dùng lại đơn thuốc trước đây.
Thăm khám đúng nguyên nhân tại SPK Bầu Xinh
Viêm phụ khoa tái đi tái lại có thể được kiểm soát tốt hơn khi nguyên nhân được xác định rõ và người bệnh tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị.
Khi xuất hiện khí hư bất thường, ngứa rát, có mùi khó chịu hoặc tình trạng thường xuyên tái phát, bạn có thể đến Phòng khám Sản Phụ Khoa Bầu Xinh để được bác sĩ thăm khám, tư vấn và chỉ định kiểm tra phù hợp.
📩 Nhắn tin cho SPK Bầu Xinh để được tư vấn và đặt lịch khám.
Bài viết mang tính chất cung cấp thông tin, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ.
